Opakowania ekologiczne - pomysły na zrównoważone pakowanie

Jeśli przynosisz do sklepu własne torby wielokrotnego użytku albo segregujesz materiały opakowaniowe przy wysyłce paczek, nie jesteś w tym wyjątkiem. Konsumenci coraz świadomiej podchodzą do swoich nawyków zakupowych i oczekują czegoś więcej niż tylko ekologicznych produktów. Zależy im na zrównoważonych praktykach biznesowych w każdym obszarze działalności — w tym na ekologicznych opakowaniach.

Rynek zrównoważonych opakowań był wart 270 mld USD (ok. 1,08 bln zł) w 2024 roku, a eksperci szacują, że do 2034 roku osiągnie wartość 490 mld USD (ok. 1,96 mld zł). Inwestorzy zaczęli też oceniać wyniki firm według modelu ESG (skrót od ang. environmental, social and governance), który analizuje wpływ przedsiębiorstwa na środowisko, jego relacje z ludźmi i społeczeństwem oraz sposób zarządzania.

To, jak firmy pakują i wysyłają swoje produkty, ma ogromny wpływ na środowisko. W tym artykule założyciele firm dzielą się swoimi praktykami w zakresie zrównoważonego rozwoju – w tym ekologicznymi opcjami opakowań oraz podejściem do wysyłki i realizacji zamówień z myślą o środowisku.

Poznaj sprawdzone wskazówki i pomysły na ekologiczne opakowania, które pomogą Ci wprowadzić więcej zrównoważonych rozwiązań do pakowania produktów i wysyłki. Dowiedz się też, na co zwrócić uwagę przy wyborze odpowiednich opcji dla swojego biznesu.

Czym są opakowania ekologiczne?

Opakowania ekologiczne wykorzystują zrównoważone materiały i praktyki, aby ograniczyć negatywny wpływ na środowisko. Obejmują materiały nadające się do recyklingu, a także biodegradowalne i kompostowalne, które pomagają zmniejszyć ilość odpadów. Marki stosujące takie rozwiązania pokazują, że poważnie podchodzą do odpowiedzialności społecznej i myślą o przyszłości. To podejście przyciąga świadomych ekologicznie konsumentów i wzmacnia lojalność wobec marki na konkurencyjnym rynku sprzedaży.

Rodzaje ekologicznych opakowań

• Opakowania nadające się do recyklingu
• Opakowania z materiałów z recyklingu
• Opakowania kompostowalne
• Opakowania wielokrotnego użytku
• Opakowania minimalistyczne

Ekologiczne opakowania – zarówno produktowe, jak i wysyłkowe – pomagają prowadzić bardziej odpowiedzialny biznes. Poniżej znajdziesz kilka zrównoważonych opcji opakowaniowych:

Opakowania nadające się do recyklingu

Klienci mogą oddawać tego rodzaju opakowania do recyklingu, dzięki czemu na wysypiska trafia mniej odpadów. Do materiałów nadających się do recyklingu należą m.in. tektura, papier i aluminium. Marka oliwy z oliwek Graza pakuje swoje produkty do uzupełniania w aluminiowe puszki, które można poddawać recyklingowi w nieskończoność.

Opakowania z materiałów z recyklingu

Opakowania wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu – takich jak papier pokonsumencki (zużyty) – ograniczają zapotrzebowanie na produkcję nowych surowców. Hero Packaging produkuje swoje papierowe koperty wysyłkowe w 100% z papieru pochodzącego z recyklingu pokonsumenckiego.

Opakowania kompostowalne

Kompost to naturalny nawóz powstający z rozłożonych materiałów organicznych. Kompostowanie pozwala uniknąć trafiania odpadów organicznych na wysypiska, przekształcając je w wartościowy produkt rolniczy.

Problem z opakowaniami kompostowalnymi lub biodegradowalnymi polega na tym, że nie ma jednoznacznej definicji tych pojęć. Niektóre materiały są bezsprzecznie kompostowalne – jak resztki roślinne z ogrodu czy obierki warzyw i owoców.

Inne budzą wątpliwości. Na przykład wielu użytkowników przydomowych kompostowników nie dodaje do nich mięsa ani nabiału, ponieważ przyciągają zwierzęta. Tymczasem duże kompostownie przemysłowe przyjmują każdy rodzaj odpadów żywnościowych.

A co z bioplastikami? Wytwarzane z materiałów roślinnych (np. kukurydzy) oraz tworzyw sztucznych, rozkładają się szybciej niż tradycyjne plastiki. Jednak i w tym przypadku organizacje różnią się w ocenie, czy bioplastiki można uznać za kompostowalne.

„Wszystko trzeba sprawdzić samodzielnie. Nie można polegać wyłącznie na certyfikatach zewnętrznych” – stwierdziła Anaita Sarkar, współzałożycielka Hero Packaging, w jednym z odcinków Shopify Masters. Współpracując z Australasian Bioplastics Association przy uzyskaniu certyfikatu „kompostowalne w warunkach domowych”, Anaita pokroiła opakowania Heropacks i dodała je do własnego kompostownika, aby zebrać własne dane.

„Certyfikat od takiej organizacji to świetna sprawa. Ale jeśli nie przeprowadzasz własnych testów we własnym ogródku… skąd wiesz, czy produkt naprawdę działa? Nie znasz warunków, w jakich będzie używany. Za to znasz swój produkt i wiesz, jak powinien być stosowany” – wyjaśniła Anaita.

Nawet posiadając certyfikat, niektóre zakłady nie przyjmują opakowań kompostowalnych. Przykładowo miasto Los Angeles zakazuje produktów oznaczonych jako „kompostowalne” lub „biodegradowalne” w swoim programie przydomowego zbierania odpadów organicznych.

Opakowania wielokrotnego użytku

Opakowania wielokrotnego użytku można wykorzystywać wiele razy. Jeśli prowadzisz sklep stacjonarny lub pop-up shop, zamiast jednorazowej torby papierowej lub foliowej możesz zaoferować klientom markową torbę bawełnianą. Przy okazji, używając jej na co dzień, będą oni bezpłatnie promować Twoją markę.

Możesz też pójść o krok dalej i stworzyć produkt z możliwością uzupełniania, jak Cloud Compact marki Fluff. „Nasze pudełeczka są zaprojektowane tak, aby służyły jak najdłużej – najlepiej przez całe życie, a przynajmniej przez bardzo długi czas” – powiedziała założycielka Erika Geraerts w jednym z odcinków Shopify Masters. „Kupujesz je raz i to jest Twój punkt wejścia do marki. Potem chodzi już tylko o uzupełnianie i testowanie różnych kolorów i odcieni”.

Opakowania minimalistyczne

Jednym ze sposobów na zwiększenie ekologiczności jest ograniczenie ilości materiałów wykorzystywanych przy projektowaniu opakowań produktów. Dzięki temu klienci mają mniej odpadów do recyklingu lub wyrzucenia.

Dla zrównoważonej marki obuwniczej Rothy's był to naturalny wybór: Zamiast wysyłać pudełko w pudełku, nasze pudełka na buty pełnią jednocześnie funkcję opakowania wysyłkowego i zwrotnego” – powiedziała Lauren Taflinger, była dyrektorka ds. produkcji w Rothy’s.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze ekologicznych opakowań?

• Potrzeby
• Instrukcje
• Koszty
• Oczekiwania odbiorców
• Odległość
• Trwałość

Przy wyborze ekologicznych opakowań warto wziąć pod uwagę kilka kwestii:

Potrzeby

Aby określić, jaki rodzaj opakowań ekologicznych będzie dla Ciebie odpowiedni, zacznij od analizy swoich potrzeb. Odpowiedz na poniższe pytania:

• czy potrzebujesz opakowania podstawowego (np. tuby na szminkę), czy tylko wtórnego (np. pudełka lub koperty)?
• jeśli produkt jest kruchy, jakiego rodzaju ochrony wymaga?
• czy produkt zawiera płyny?
• czy produkt jest wrażliwy na ekstremalne temperatury lub inne warunki atmosferyczne?

Wildgrain wysyła mrożone chleby na zakwasie, makarony i wyroby cukiernicze na terenie całego kraju. Aby chronić produkty podczas transportu, firma wykorzystuje suchy lód oraz żelowe wkłady chłodzące Nutri Ice. Na torbie wykonanej z recyklingowanego plastiku umieszczono cztery wskazówki dla klientów: zamrozić i ponownie wykorzystać wkład, wylać nieszkodliwą zawartość do zlewu lub toalety, wyrzucić opakowanie do pojemnika na odpady albo wylać zawartość na ziemię wokół roślin.

Jeśli Twoje produkty trafiają do regionów o dużych opadach deszczu, mogą wymagać dodatkowej ochrony.

Dla Anaity wodoodporność była kluczowym wymaganiem w jej firmie odzieżowej. „Testowałam papier – był świetny, nadawał się do recyklingu i kompostowania, ale nie był wodoodporny. A to oznaczało, że nie sprawdzi się przy produktach, które wysyłam” – wyjaśniła Anaita. To właśnie skłoniło ją do stworzenia kompostowalnej koperty wysyłkowej.

Instrukcje

Przekazywanie klientom jasnych wskazówek dotyczących utylizacji opakowań jest bardzo ważne. Może się zdarzyć, że ktoś wyrzuci opakowanie kompostowalne do zwykłego kosza, przez co trafi ono na wysypisko. Produkty kompostowalne rozkładają się tylko w określonych warunkach, dlatego dołączenie instrukcji lub listy lokalnych kompostowni pomaga ograniczyć ilość odpadów.

Dieux, marka kosmetyczna, publikuje w mediach społecznościowych filmy edukacyjne, pokazujące, jak przechowywać i prawidłowo utylizować aluminiowe próbki produktów. Ponieważ zakłady recyklingu nie przyjmują bardzo małych elementów, klienci mogą owinąć próbkę dodatkową warstwą aluminium lub umieścić ją w puszce, tak aby całość miała co najmniej 7,5 cm wysokości.

Koszty

Niektóre rodzaje opakowań ekologicznych mogą być droższe niż ich konwencjonalne odpowiedniki. Jednak wybór zrównoważonych rozwiązań może mieć pozytywny wpływ na wartość marki.

„Małe firmy powinny wiedzieć, że nie musi to odbijać się na rentowności” – powiedział Eric Dale z TAMGA Designs. „W dłuższej perspektywie szczerze wierzymy, że ma to pozytywny wpływ na nasz wynik finansowy netto, ponieważ klienci to dostrzegają i doceniają”.

Według badania PwC Voice of the Consumer Survey z 2024 roku, klienci są gotowi zapłacić średnio 9,7% więcej za produkty zrównoważone.

Oczekiwania odbiorców

W miarę jak zrównoważony rozwój staje się priorytetem dla konsumentów, spełnianie ich oczekiwań może zwiększyć Twoją konkurencyjność – a w przyszłości zaoszczędzić sporo pracy. Warto poznać swoją grupę docelową i przeanalizować opakowania stosowane przez konkurencję.

„Założyciele firm powinni rozumieć, czego konsumenci oczekują dziś od marek kosmetycznych – od opakowań, przez składniki, po opakowania zewnętrzne i sposób ich odbioru” – powiedziała Erika, założycielka Fluff. „Staraj się podejmować lepsze decyzje od samego początku, bo to o wiele łatwiejsze niż późniejsze zmiany opakowań, receptur czy komponentów”.

Odległość

Przy wyborze produktów ekologicznych warto brać pod uwagę odległość transportu. Długi transport może negatywnie wpływać na środowisko i niwelować korzyści płynące z wykorzystania zrównoważonych materiałów.

Jeśli nie możesz znaleźć dostawcy bliżej, rozważ składanie większych zamówień, aby ograniczyć częstotliwość dostaw. Możesz też wybierać wolniejsze opcje wysyłki, które zazwyczaj są bardziej przyjazne dla środowiska.

Trwałość

Niektóre produkty ekologiczne mają krótszy okres przydatności niż ich mniej zrównoważone odpowiedniki. Na przykład bioplastiki rozkładają się szybciej niż tradycyjne tworzywa sztuczne.

Dla Hero Packaging była to lekcja wyniesiona z praktyki. „Zdarzało się, że sprowadzaliśmy jakiś produkt i nie sprzedawał się on tak dobrze” – przyznała Anaita. „Po dziewięciu–dwunastu miesiącach koperty zaczynały się biodegradować, przez co nie nadawały się już do wysyłki produktów”.

Anaita i jej mąż, Vik Davé, rozwiązali ten problem, zatrudniając menedżera ds. logistyki odpowiedzialnego za zamawianie właściwych ilości produktów.

Wskazówki dotyczące opakowań ekologicznych

• Wysyłaj produkty hurtowo
• Wprowadź program zwrotu pustych opakowań
• Zmniejsz rozmiar opakowań

Poniżej znajdziesz praktyczne pomysły na ekologiczne opakowania wraz z radami od właścicieli sklepów internetowych:

Wysyłaj produkty hurtowo

Harriet Simonis, David Fragomeni i Scott Ferguson zaprzyjaźnili się podczas wspólnego życia na Bali. Surfując na tamtejszych falach, z niepokojem obserwowali ocean zaśmiecony jednorazowymi opakowaniami z plastiku i porzuconymi sieciami rybackimi. Ten widok stał się impulsem do przyjęcia stylu życia zero waste, który praktykują do dziś.

Szukając produktów bez plastiku i przyjaznych środowisku, natknęli się na pewien paradoks. „Wiele ekologicznych produktów jest pakowanych w plastik” – powiedziała Harriet. „To niemal niweczy wszelkie korzyści”.

Zdeterminowani, by znaleźć lepsze rozwiązanie, założyli Zero Waste Cartel – markę produktów do kąpieli, pielęgnacji ciała i kuchni w opakowaniach biodegradowalnych lub wielokrotnego użytku.

Zobowiązanie do całkowitego wyeliminowania plastiku wiązało się z szeregiem wyzwań. Harriet przyznaje, że firma miała trudności ze znalezieniem magazynu, który zgodziłby się korzystać z dostarczanych przez nią kompostowalnych kopert – ze względu na dodatkowy czas i wysiłek z tym związany.

Dziś Zero Waste Cartel współpracuje z odpowiednim partnerem w Stanach Zjednoczonych, gdzie mieszka większość ich klientów. Skrócenie dystansu między magazynem a odbiorcami dodatkowo zmniejsza ślad węglowy firmy.

„Wolimy wysyłać produkty hurtowo, ponieważ jest to korzystniejsze zarówno dla klientów, jak i dla środowiska” – mówi Harriet.

Zero Waste Cartel sprzedaje swoje bambusowe szczoteczki do zębów wyłącznie w zestawach po 10 sztuk, zachęcając klientów do planowania zakupów lub wspólnego zamawiania. Dzięki temu produkty są wysyłane w bardziej zrównoważony sposób. To, co może wydawać się nieelastyczną polityką, spotyka się z pozytywnym odbiorem wśród klientów Zero Waste Cartel, którzy dostrzegają korzyści płynące z zakupów hurtowych zarówno dla środowiska, jak i dla własnego portfela.

Wprowadź program zwrotu pustych opakowań

Artyści wizualni Tara Pelletier i Jeff Kurosaki są partnerami życiowymi i biznesowymi stojącymi za marką Meow Meow Tweet – firmą oferującą ekologiczne kosmetyki do pielęgnacji ciała, których opakowania zdobią urocze ilustracje zwierząt.

Ich miłość do zwierząt (będąca również motywacją do prowadzenia wegańskiego stylu życia) zainspirowała ich ostatecznie do stworzenia produktów na bazie organicznych, nierafinowanych olejów roślinnych, olejków eterycznych tłoczonych na zimno oraz składników roślinnych.

Jeff i Tara chcą, aby wszystko, co tworzą, albo wracało do ziemi, albo nadawało się do ponownego wykorzystania. Ich produkty w postaci stałej, takie jak dezodoranty, mydła i balsamy do ust, są pakowane w biodegradowalne opakowania typu kraft. Produkty płynne, takie jak środki oczyszczające, toniki i kremy z filtrem przeciwsłonecznym, pakują w opakowania nadające się do recyklingu, np. butelki szklane lub aluminiowe.

Zachęcają również klientów do ponownego wykorzystania plastikowych pompek znajdujących się w opakowaniach. W przeciwnym razie proszą klientów o pozostawienie ich w punkcie zbiórki, aby ich partner – TerraCycle – mógł odebrać je do recyklingu. Klienci, którzy nie mają w pobliżu takiego punktu, a posiadają co najmniej dwie pompki, mogą odesłać je bezpośrednio do Meow Meow Tweet, które przekazuje je do TerraCycle.

Zmniejsz rozmiar opakowań

Holy Lamb Organics przeszła długą drogę od swoich początków, kiedy to założycielka Willow Whitton sprzedawała pościel z przerobionego autobusu szkolnego. Wraz z rozwojem działalności opakowania marki stały się mniejsze.

„Staramy się, by nasze pudełka były jak najlżejsze, rezygnując z dodatkowych materiałów reklamowych i pakując wszystkie materace próżniowo, dzięki czemu zajmują mniej miejsca podczas transportu” – mówi współzałożyciel Jason Schaefer.

Marka szuka też innych sposobów na ponowne wykorzystanie materiałów. „Nasz model produkcji jest starannie zaprojektowany tak, aby jak najefektywniej wykorzystać każdy kawałek materiału, a wszelkie nadwyżki są wykorzystywane do innych celów” – mówi współzałożycielka Mindy Schaefer.

To samo dotyczy dostawców wełny firmy, którzy wykorzystują rolki kartonu i papier kraft do swoich ekologicznych opakowań. Resztki wracają do dostawców w celu ponownego wykorzystania.

Zrównoważone kroki w kierunku opakowań ekologicznych

Wszystkie te marki łączy jedno: chęć działania w sposób bardziej odpowiedzialny wobec środowiska. Dla niektórych to zaangażowanie stało się sposobem na nawiązanie więzi z klientami w oparciu o wspólne wartości. Dla innych poświęcenie czasu, energii i wysiłku na poszukiwanie zrównoważonych rozwiązań w zakresie opakowań wydawało się po prostu słusznym wyborem.

W zależności od branży, lokalizacji i dostępnych zasobów odpowiednie rozwiązania w zakresie opakowań i wysyłki mogą się znacznie różnić. Niezależnie od tego, co wybierzesz, Twoje działania się opłacą – coraz więcej klientów podejmuje decyzje zakupowe z myślą o środowisku.

Zdjęcie główne: Unsplash / Sticker Mule